Bizi takip edin

Ekoloji

Kooperatiflerimizde birleşelim

->

-> 1

ÇAYKUR’a dair tartışmalar devam ederken, Hopa’da sessiz sedasız bir şekilde kurulan Çay Tarımsal Kooperatifi’ne ilgi giderek artıyor. Bölgedeki çay üreticisi kadınlar, çay kooperatifine sahip çıkılması gerektiğini belirterek, ‘Kendi kooperatiflerimizde birleşelim’ çağrısında bulundu

ÇAYKUR’un verilerine göre, Doğu Karadeniz Bölgesi’nde Rize, Trabzon, Artvin ve Giresun illerinde 830 bin dekar alanda, 1 milyon üretici aile tarafından yapılan çay tarımında, yılda 1 milyon ile 1 milyon 200 bin ton arasında değişen miktarlarda yaş çay ürünü elde ediliyor. Üretilen çay, 151’i özel sektör, 46’sı ÇAYKUR’a ait fabrikalarda işleniyor ve yılda ortalama 220 ile 250 bin ton arasında kuru çay üretiliyor. Ancak, çay üreticileri, ÇAYKUR’un Varlık Fonu’na devredilmesiyle mağdur duruma düştü. Çünkü ÇAYKUR’un ve hali ile çay üreticisinin geleceği de belirsizleşti. Bu duruma sessiz kalmayanlar da Artvin’in Hopa ilçesinde “Tarımsal Kalkınma Kooperatifi” ismiyle kooperatif kurdu. Kooperatifin sloganı, “Halk üretiyor, halk işliyor, halk kazanıyor” olarak belirlenirken bölgede yaşayan kadınlar, herkesi çay kooperatifinde kenetlenmeye çağırdı.

12_çay_2‘Devlet ÇAYKUR’a yatırım yapmadı’

Hopalı kadınlardan Sultan Aksu, ÇAYKUR’un özelleştirilmesi sürecinin uzun bir süreç olduğunu belirterek, bölgede yaşayan ve geçiminin büyük çoğunluğunu çaydan sağlayan bir halk olduklarını söyledi. Aksu, “Özelleştirme furyasıyla beraber bölgede özel çay fabrikaları arttı, devlet ÇAYKUR’a yatırım yapmadı. Yatırım yapmadığı gibi halka yaptırım yaptırmaya başladı. Bunlar; ucuz çay fiyatı, pahalı kimyasal gübre, kota, kontenjan ve son iki yıldır randevu sistemi (yani haftanın belirli günleri belli kiloda çay satma) ile devam ettiriliyor” dedi. Son yıllarda Rize’de başlayan organik çay furyasının, bu yıl Hopa’ya da sıçradığını hatırlatan Aksu, ÇAYKUR’un halka sormadan bütün yöre halkının organik çay üretimine geçtiğini duyurduğunu ve gelen yoğun tepkiler üzerine kararı geri çekip 1 yıl ertelediğini hatırlattı.

‘Hopa’da halk çayını kendi kooperatifine veriyor’

Hopa’da kooperatif tartışmasının uzun zamandır yaşandığını söyleyen Aksu, kooperatifin kurulduğunu ve üretime geçtiğini belirtti. Halkın çayını kendi kooperatifine vermeye başladığını kaydeden Aksu, kooperatiflerin bugünkü yaşam koşullarında hayatımız için çok büyük önem arz ettiğini vurguladı. “Büyük sermaye marketlerine iki kuruşluk mala on kuruş vermek yerine kendi öz üretim ve yönetimimiz olan kooperatiflerden alışveriş yapıyoruz, yapabiliriz” diyen Aksu, bugün bunun en güzel örneği olarak Dersim Ovacık Belediyesi’nin fasulye, nohut üretimini gösterdi. Aksu, Hopa’daki kooperatifin dayanışma ile büyütülebileceğini ifade ederek, direkt üreticiden halka satışlar yapılabileceğini belirtti.

‘Kadınların bahçeye inmekten başka şansı yok’

Rize’nin Ardeşen ilçesinde yaşayan ve 50 yıldır çay üreticiliği yapan Halise Tuna da, çayla ilgili sorunlardan bir hayli dertli. Çay üreticilerinin doğru bilgi alabilecekleri bir kaynak olmadığını söyleyen Tuna, çay üreticileri olarak belirsizliğin yetkililer tarafından giderilmesi gerektiği görüşünde. Hopa’da kurulan çay kooperatifini desteklediklerini söyleyen Tuna, halkın kendi alternatif kurumlarını oluşturmak zorunda olduğunun altını çizdi. Çay üreticisi Yasemin Yıldız Kepenek ise, “ÇAYKUR’un satılması halkın uzun yıllardır gündeminde, artık halk gündemine kooperatifleri almalı. Her köy, her mahalle kendi kooperatifini kurup üretime geçerse bu sefer ÇAYKUR halkın gündemini takip eder. Gelin kooperatiflerde üretelim” diye vurguladı. Aynı köyden Mükrime Tuna da, kooperatiflere özellikle kadın çay üreticilerinin sahip çıkması gerektiğini belirtti.

RİZE/ŞÛJIN