Bizi takip edin

Köşe yazarları

B. Traven’i halen tanımadıysanız…

->

-> 60

Her ikisi de gazeteci kökenli Jack London ve John Steinbeck romanlarını bitirmiş olan ve bu ikiliye benzer bir yazar arayanlara bir müjdem var. Benim gibi 60 yaşını epeyce geçmiş olanlar, bu lafıma gülecektir elbette. Çünkü bizim kuşak, onu 40-50 yıl kadar önce tanıdı ve çok sevdi. Henüz onu tanımayanlara bu yazarı birazcık tanıtmak isterim:

Aslında epeyce esrarlı birinden söz ediyorum. B. Traven (1880’li yıllarda doğduğu ve 1960’lı yılların sonlarında öldüğü tahmin ediliyor), kitaplarının asılları Almanca veya İngilizce basılmış olan, hakkında kesin olarak pek az bilginin bulunduğu yazarın takma ismi. Gerçek adı, milliyeti, doğum yeri ve tarihi bilinmese de bir süre Meksika’da yaşadığı kesin olarak bilinmekte. Çünkü en önemli eseri Altın Hazineleri (1927) bu ülkede geçiyor.

Traven’in hayatına dair neredeyse her bilgi tartışmalıdır. Yazarın gerçek kimliğiyle ilgili çok sayıda tez bulunuyor. Ancak akademik çevrelerde Traven’in genellikle 20. yüzyıl başlarında yaşamış olan anarşizmi savunan aydın ve aktör Ret Marut olduğu kabul görür.

Birinci Dünya Savaşı’nın ardından Almanya’dan ayrılan Marut’un, Meksika’ya göçtüğü biliniyor. Traven sürekli olarak beraber anıldığı iki isim Berick Traven Torsvan ve Hal Croves kendilerinin sadece kimliğinin açıklanmasını istemeyen yazar için yayınevleriyle kurulması zorunlu olan ilişkilerinde aracı olduklarını belirtmişlerdi.

B. Traven, oniki roman, bir söyleşi kitabı ve çok sayıda kısa öykü kaleme aldı. Eserlerinde çoğunlukla macera öğesi hakim olmakla beraber, kapitalizm eleştirisi ile bunu izleyen sosyalizm ve zaman zaman anarşizm savunusu hissedilir. Sonraki dönem eserlerinde Meksika Devrimi sürekli arka planda yer aldı.

Traven’in eserleri özellikle Birinci Dünya Savaşı’nın ardındaki dönemde çok popüler oldu. Çok sayıda dile çevirilen eserleri önce Almanca basılsa da, yazar yaptığı açıklamalarda eserlerinin asıl dilinin İngilizce olduğunda ısrar etmişti. Bu konuda da kesin bir bilgi bulunmuyor.

Birçoğu Türkçe olarak yayınlanmış ve halen kitapçıların raflarında yer alan eserlerinin isimleri şöyle: Altın Hazineleri, Altına Hücum, Araba, Dinamit, Gece Ziyaretçisi, Hükümet, İsyan, Kanlı Oyun, Kanlı Yürüyüş, Kasaba, Köprü, Ölüm Gemisi, Pamuk İşçileri…

En bilinen eserlerinden olan Altın Hazineleri adlı eser, 1948 yılında John Huston tarafından “The Treasure of the Sierra Madre” adıyla sinemaya uyarlandı ve film Oscar (Akademi) Ödülüne aday gösterildi. B. Traven’in romanlarını halen merak etmeyen varsa, bir de şunu ekleyeyim:

Albert Einstein, “Issız bir adaya düşseniz yanınıza almak isteyeceğiniz tek şey ne olurdu?” klasik sorusuna herkesi şaşırtan bir yanıt vermişti: “Hangi romanı olursa olsun farketmez ama bir B. Traven romanı!..”