Köşe yazarları

Yumurta zehir, ceza zemberek


Foça’nın kırsal Gerenköy Mahallesi’nde çiftçilik yapan Mümin Ihlamur, pazara 30 yumurta götürür. O gün, Tarım Bakanlığı’na bağlı ekipler de denetime çıkmıştır. Ekip, çiftçi Ihlamur’un sattığı yumurtaların kabuğunda damga bulunmadığını tespit eder. Yani “körün attığı taş” pazarda gelip çiftçi Mümin’i bulmuştur. Merak edenler için, damgada olması gereken; işletme numarası, kümes numarası ve yumurtlama tarihi ibareleridir.

Denetleyen ekip çiftçi Mümin Ihlamur’u uyarır, söz konusu damgayı temin etmesi için de 30 gün süre verir. Ondan sonra ne ekip, ne çiftçi Mümin, birbirlerini görmez. Bu olayın üzerinden 2 yıl 4 ay geçtikten sonra çiftçi Mümin Ihlamur’a 15 bin liralık para cezası kesilmiştir. Çiftçi Mümin şaşkındır! Ben de bu ceza karşısında küçük dilimi yutmuş vaziyetteyim.

Ceza neye dayandırılmıştır peki?

23 Ocak 2008 tarihinde Tarım ve Köyişleri Bakanlığı 2007/54 sayılı bir tebliğine. Tebliğ; “Türk Gıda Kodeksi Yumurta ve Yumurta Ürünleri Tebliği” dir.

İnceledim. Tebliğin yumurtadan yapılacak gıda imalatı esnasında uyulması gereken maddelerine harfiyen uyulmalı, destekliyorum. Ancak taşıma ve depolama başlıklı 14. maddesinin tebliğe konulması, sağlıklılığa ve doğal seyre aykırı olduğu gibi mağdur edici. Katılmıyorum kaldırılmalı!

Çünkü 14. madde; köy tavukçuluğu yapan köylüler ile bakkalların yumurta satmalarını engelliyor. Tebliğ, yumurtaların taşıma, depolama ve satışa sunulmalarını sadece soğuk zincire sahip olanlar/olabilecekler (endüstriyelci şirketler) tarafından yapılmasına izin veriyor. Yani 14. madde ekolojiyi rafa, yumurtayı buzdolabına koyuyor. Yanlış!

Yumurta için soğuk zincir gerekli mi?

Güngör Uras; “Evde büyüklerimiz bize yumurtayı buzdolabına koymayın. Buzdolabına giren yumurta işe yaramaz’ dediklerinden yumurta buzdolabına girmezdi” diyor (Milliyet, 02.01. 2013).

Tebliğin 18. Maddesi, “Avrupa Birliği’ne uyum çerçevesinde hazırlanmıştır” diyor.

Endüstriyel yumurtalar zehirli

Avrupa’nın bazı ülkelerinde üretilen yumurtalarda böcek ilacı “fipronil” maddesi bulundu. Dünya çalkalandı. AB Komisyonu Sözcüsü Paduraru, Türkiye ve 20 ülkede daha bu tip yumurtalara rastlanıldığını söyledi.

Tarım Bakanı açıkladı: “Türkiye’de yapılan analizlerde yumurtalarda söz konusu madde tespit edilmedi.”

Türkiye’deki üretici birliklerinin açıklaması da bakanın açıklamasına paralel. Ancak uzmanlar aynı görüşte değil. Uzmanlar, bu ilacın kedi ve köpeklerde pire, kene gibi hayvanlardan kurtulmak için kullanıldığını belirtiyor, bu ilacın tavuklarda da kullanıldığını ileri sürüyorlar.

Böcek ilaçlı yumurtalar nedeniyle 20 ülkede milyonlarca yumurta toplatılarak imha edildi, 150’den fazla tavuk çiftliği kapatıldı.

Fransa Tarım Bakanı; Belçika’da üretilen ve Fransa’da birçok süpermarket zincirinde satılan çikolata parçacıklı browni keklerin ve 5 ayrı marka muffin kekinin, böcek ilacı olarak kullanılan fipronil içerdiğinin belirlendiği belirtilerek, bu ürünlerin piyasadan toplatılması kararı aldı.

Hollanda Sağlık Bakanı, önceki akşam ülkedeki tavuk kümeslerinde fipronil ilacı dışında amitraz isimli bir başka yasak maddenin de kullanıldığını açıkladı.

Evet, Avrupa boğazına kadar endüstriyele batmış, ama sağlık konusunda hassas; sorunu halının altına süpürmüyor, yok saymıyor, gereğini yapıyor! Karmaşa endüstriyel üretimde düğümlenmiş, ama biz doğal, sağlıklı üretimi cezalandırıyoruz.

Acaba Mümin Ihlamur endüstriyel olmayan sağlıklı yumurta sattığı için verilen ceza, az biraz az mı sanki (!)