Emek

Daha fazla kâr için öldürüldüler!


Sêrt’in Xizxêr ilçesinde madende gerçekleşen iş cinayetinde göçük altında kalan 12 işçiden birinin daha cenazesine ulaşıldı. Daha fazla kâr için iş güvenliği önlemlerinin alınmaması sonucu gerçekleşen faciadan ancak iki gün sonra olay yerine gelebilen Enerji Bakanı Berat Albayrak protesto edildi. Protestoda iki işçi yakını gözaltına alındı

Sêrt’in (Siirt) Xizxêr (Şirvan) ilçesinde Madenköy’de Ciner Grubu şirketlerinden Park Elektrik tarafından işletilen bakır madeninde 17 Kasım akşamı meydana gelen şev kayması sonucu göçük altında kalan işçiler için acılı bekleyiş sürüyor. Kâr hırsı ile işçilerin adeta ölüme gönderildiği maden ocağında önceki gün toprak altında kalan 16 işçiden Reşit Can, Savaş Kızılkan, Bedrettin Çaylı, Murat Ant’ın cenazeleri çıkarılırken, dün de Mehmet Şefik Tuncer’in cenazesi çıkarıldı. Toprak altında kalan 11 işçi için sessiz bekleyiş devam ediyor.
Arama kurtarma çalışmalarına başlanması için açılan yol açma işlemi facianın ancak ikinci gününde tamamlanırken, çalışmaların ağır ilerlemesi karşısında aileler zaman zaman sinir krizi geçiriyor.

Bir taraftan göçük altından gelecek haber beklenirken, diğer taraftan da faciaya neden olan kâr hırsı ve ihmaller zinciri açığa çıkıyor. Madenköy içinde 2004’te kurulan ve aralıksız maden çıkarılan ocakta, 25 Temmuz’da yine göçük oldu ve madeni temizleme çalışması iki ay sürdü. Bu süre zarfında üretimin düşmesi gerekçesiyle ocak tekrar açıldığında ise aradaki üretim farkının kapatılması için iş makineleri tarafından açılması gereken basamaklar dinamitlerle açıldı. Haftanın 6 günü madende patlatılan dinamitler nedeniyle köy toz duman içinde kalırken, işçiler patlatılan dinamitlerin göçüğe davetiye çıkarttığını belirtiyor.

Kaza değil cinayet!

Daha önce de defalarca kazaların olduğu 12 yıllık madende çalışan işçilerin anlatımları tüyler ürpertti. Madende çalışan işçiler, göçükten önce çatlakların oluştuğunu, ancak buralarda önlem alınmadığını aktardı. İşçiler 2 hafta önce madende çalışan arkadaşları Fatih Durak’ın da patlatılan dinamit ile başına taş düşmesi sonucu yaşamını yitirdiğini aktardı. İsmini vermek istemeyen çalışanlar, daha önce meydana gelen kazalarda işçilerin erken davranmasıyla ölümden kurtulduklarını dile getirdi. Şirketin daha fazla üretim için can güvenliğini hiçe saydığını belirten işçiler, sürekli işletme şeflerini ikaz etmelerine rağmen idari personel müdürü Mahir Yiğit’in kendilerini işten çıkarmakla tehdit ettiğini ileri sürdü.

‘Bir şey olmaz’!

Bir hafta önce palyelerde gözle görülen çatlakların açılması üzerine çalışanların, Açık Alan İşletme Müdürü Mehmet Oğuz’u uyardığı da edinilen bilgiler arasında. Ancak Oğuz’un “Bir şey olmaz çalışmaya devam edin” dediği ve işten çıkarma tehditlerinin sürdüğü belirtiliyor. Oğuz’un işçilerin hiçbir şikayetini dikkate almadığı, çalışma koşullarından şikayetçi olan işçilere de “Şikayetinizi gidin valiye de yapın” dediği iddia ediliyor. Çalışanların, uyarılarına tehdit ile karşılık veren İdari Personel Müdürü Mahir Yiğit ise işçi ve aileleri tarafından darp edildi.

Konca’ya engel

Maden ocağı asker ablukasına alınırken, göçük haberinin hemen ardından bölgeye ilk giden isimlerden HDP Sêrt Milletvekili Besime Konca, yetkililerin talimatıyla engellenmek istendi. Ancak işçiler ve ailelerinin, güvenlikçilere tepki göstermesi ile Konca ailelerin yanına geçti.

Dört taşeron firma

Özelleştirme ile Ciner Holding’e bağlı Park Elektrik tarafından satın alınan işletmede, taşeron işçiler ile birlikte bin 80 kişi çalışıyor. İşletmede 4 adet taşeron şirket faaliyet gösteriyor. Bu çalışanlardan 436’sı Park Enerji’nin asıl işçisi, 644 işçi ise taşeron. Göçük altında kalan işçiler, taşeron Antlar Limited Şirketi’nin işçileri. Kazanın meydana geldiği vardiyada toplamda 113 işçi çalışıyordu. Taşeron Antlar Ltd.Şti.nin ise 21 işçisi söz konusu vardiyada çalışmaktaydı.

Aileler Albayrak’ı protesto etti: 2 gözaltı

Ciner Grubu tarafından görevlendirilen bir yetkili, AKP’nin maden faciaları için sarfettiği “kader” söylemini sürdürdü. Yetkilinin, sözde aileleri sakinleştirmek için sarf ettiği “Göçük, doğa şartlarından dolayı meydana geldi. Bizim yapacağımız bir şey yok. Allah’ın takdiridir” sözleri büyük tepki topladı. Göçüğün meydana geldiği maden sahasını incelemek için ancak iki gün sonra olay yerine gelebilen Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanı Berat Albayrak protesto edildi. Olağanüstü güvenlik önlemleri altında köye gelen Albayrak’ı protesto eden 2 köylü, özel hareket polisleri tarafından hakaret edilerek gözaltına alındı. Gözaltına alınan işçi yakınlarının isimleri öğrenilmezken, nereye götürüldükleri hakkında da bilgi verilmedi.

‘Kâr hırsı katletti’

Sêrt’in Xizxêr ilçesinde Madenköy’de yaşanan faciaya ilişkin HDP ve CHP de yazılı açıklama yayınladı.

HDP Eşbaşkan Yardımcısı Serpil Kemalbay yazılı açıklama yaparak, “Bakır madeninde, AKP’nin emekçi düşmanı politikaları ile gerekli denetimlerin yapılmaması ve yandaş şirketin aç gözlülüğü, kâr etme hırsı nedeniyle 5 emekçi insanımızı kaybettik” dedi.
CHP ise hazırladığı ön raporda, “Aşırı kâr elde etmek amacıyla iş güvenliğini riske edip, heyelana yönelik belirtilerin çıkmasına rağmen gerekli tedbirleri almamaları ve aşırı yağış almış toprağa rağmen patlayıcı kullanılması sonucu gerçekleştiği düşünülmektedir” denildi.

‘Denetim’ uyarısı

Xizxêr’de şev kayması sonucu meydana gelen faciaya ilişkin Maden Mühendisleri Odası (MMO) yazılı bir açıklama yaptı. Facianın asıl nedeninin detaylı incelemelerin ardından belirleneceğini ifade eden MMO, yaptıkları incelemenin sonuçlarını şöyle açıkladı: “Deneyime sahip kurum ve kuruluşlar yerine üretimin, teknik ve alt yapı olarak yetersiz, deneyim ve uzmanlaşmanın olmadığı taşeron firmalara bırakılması, kamusal denetimin de yeterli ve etkin bir biçimde yapılamaması iş kazalarının artmasına neden olmaktadır.”

Lezgin Akdeniz – Mahmut Ruvanas / Sêrt